Mụn đầu đen: Dấu hiệu, nguyên nhân & Cách điều trị hiệu quả

Mụn đầu đen là loại mụn trứng cá phổ biến, đặc biệt thường gặp ở tuổi dậy thì. Nếu không biết cách làm sạch mụn, chúng có thể khiến lỗ chân lông to, da kém mịn màng, thậm chí có thể gây viêm lan rộng, từ đó nhiều nguy cơ biến chứng như sẹo rỗ, ảnh hưởng vẻ đẹp thẩm mỹ. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu nguyên nhân, cơ chế hình thành, cách làm sạch và cách trị mụn đầu đen chuẩn Y khoa, giúp bạn sớm lấy lại nét rạng ngời cho làn da.

Hiểu mụn đầu đen để phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

Mụn đầu đen là gì? Dấu hiệu nhận biết và cơ chế hình thành mụn đầu đen

Mụn đầu đen là một dạng mụn trứng cá không viêm, hình thành khi lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi hỗn hợp bã nhờn, tế bào chết và vi khuẩn. Phần nhân mụn mở, tiếp xúc với không khí sẽ bị oxy hóa, chuyển sang màu đen hoặc nâu sẫm, do đó loại mụn này còn có tên gọi khác là mụn nhân mở.

Những chấm mụn có đầu đen ở mũi nhanh chóng mọc lên, rồi lan rộng ra xung quanh khiến nhiều người phiền lòng và tự ti.

Sau đây là dấu hiệu nhận biết và cơ chế hình thành loại mụn này:

Dấu hiệu nhận biết mụn đầu đen 

Mụn đầu đen thường xuất hiện ở các vị trí như mũi, vùng chữ T, má, lưng, ngực,… Loại mụn này có 3 đặc điểm nhận biết như:

1. Đầu mụn có màu đen hoặc nâu, kích thước nhỏ (~1mm);
2. Không gây đau nhức hay sưng đỏ, nhưng làm da sần sùi và kém thẩm mỹ;
3. Mụn chủ yếu xuất hiện ở má, trán và mũi bởi đây là các vùng da tiết dầu nhiều. Ngoài ra, mụn còn có thể xuất hiện ở các vùng khác trên cơ thể như lưng, ngực, vai…

Cơ chế hình thành mụn đầu đen

Mụn đầu đen hình thành khi lỗ chân lông bị bít tắc bởi bã nhờn, tế bào chết và vi khuẩn. Quá trình này trải qua 3 giai đoạn chính:

1. Tuyến bã nhờn hoạt động mạnh: Nội tiết tố thay đổi (đặc biệt mụn đầu đen ở tuổi dậy thì rất phổ biến) làm da tiết dầu thừa nhiều hơn.
2. Tích tụ tế bào chết và bụi bẩn: Lớp tế bào chết không được làm sạch kết hợp với dầu thừa, gây bít tắc nang lông.
3. Oxy hóa nhân mụn: Khi nhân mụn tiếp xúc với không khí, quá trình oxy hóa làm phần đầu nhân mụn chuyển màu đen.

Nguyên nhân gây mụn đầu đen: Từ bên trong đến bên ngoài

Mụn đầu đen hình thành do sự kết hợp của nhiều yếu tố nội sinh (bên trong) và ngoại sinh (bên ngoài). Dưới đây là những nhóm nguyên nhân thường gặp:

• Nguyên nhân nội sinh

Tuyến bã nhờn hoạt động mạnh

Mụn đầu đen do đâu? Một trong những nguyên nhân phổ biến là do sự thay đổi nội tiết tố, đặc biệt trong tuổi dậy thì, kích thích tuyến bã nhờn sản xuất dầu thừa. Điều này dẫn đến tắc nghẽn lỗ chân lông và khiến mụn đầu đen hình thành.

Mụn đầu đen hình thành có thể do tuyến bã nhờn sản xuất quá nhiều dầu.

Yếu tố di truyền hoặc lạm dụng thuốc

Tại sao lại có mụn đầu đen? Các nghiên cứu chỉ ra rằng di truyền, hormone kích thích tuyến bã nhờn (ví dụ androgen), sự thiếu hụt vitamin A có thể dẫn đến tình trạng sừng hóa bất thường ở các ống dẫn bã nhờn nang lông, góp phần gây ra mụn đầu đen.

Ngoài ra, việc sử dụng các loại thuốc như thuốc steroid, thuốc tránh thai trị mụn, thuốc chống động kinh,… không theo chỉ định của bác sĩ có thể khiến da tiết nhiều bã nhờn, làm tăng nguy cơ gây mụn đầu đen lỗ chân lông to. 

• Nguyên nhân ngoại sinh

Làm sạch da sai cách hoặc dùng mỹ phẩm không phù hợp

Không tẩy trang hoặc rửa mặt đúng cách khiến bụi bẩn, dầu nhờn và tế bào chết tích tụ, làm tắc nghẽn nang lông và gây mụn đầu đen. Bên cạnh đó, việc sử dụng các sản phẩm chứa gốc dầu, kem nền hoặc kem dưỡng có chứa thành phần gây bít tắc nang lông cũng dễ gây bít tắc, ngày qua ngày dẫn đến mụn có đầu đen. Điều này rất thường gặp với những người có làn da dầu hoặc da nhạy cảm.

Môi trường ô nhiễm

Nguyên nhân bị mụn đầu đen còn có thể do các yếu tố từ môi trường. Tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm hoặc môi trường có độ ẩm cao làm tăng khả năng tích tụ bụi bẩn và dầu nhờn trên da, tạo điều kiện cho các nốt mụn có màu đen phát triển.

Chế độ ăn uống, sinh hoạt thiếu khoa học

Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm dầu mỡ, đồ cay nóng, nước ngọt, cà phê,… có thể là nguyên nhân gây ra mụn đầu đen. Ngoài ra, thói quen sinh hoạt thiếu khoa học như thức khuya, thường xuyên căng thẳng,… cũng dễ làm mất cân bằng nội tiết tố và khiến mụn hình thành.

Vì sao cần xử lý mụn đầu đen sớm? 3 Biến chứng mụn đầu đen có thể gây ra

Mụn đầu đen to không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng nếu không được xử lý sớm:

• Lỗ chân lông to hơn: Mụn kéo dài làm lỗ chân lông ngày càng to và đổ nhiều nhờn hơn.
• Nguy cơ viêm nhiễm: Nhân mụn tích tụ lâu ngày có thể chuyển thành mụn viêm, mụn bọc.
• Da không đều màu: Mụn đầu đen ở trán, má, cằm… lâu ngày khiến da sần sùi, xỉn màu và kém mịn màng.

Tốt nhất, bạn nên đến gặp bác sĩ Da liễu khi nhận thấy sự xuất hiện của loại mụn này hoặc các triệu chứng liên quan của mụn làm bạn khó chịu. Thông qua thăm khám, bác sĩ sẽ xác định tình trạng và nguyên nhân mụn đầu đen là gì; từ đó có cách khắc phục hiệu quả từ ban đầu, tránh để lại những biến chứng trên.

Để ngăn ngừa mụn đầu đen tiến triển nặng và gây ra các biến chứng đáng lo ngại, bạn nên thăm khám bác sĩ da liễu.

[Bác sĩ da liễu tư vấn] 12 Cách xử lý và điều trị mụn đầu đen an toàn, hiệu quả

Tùy vào mức độ mụn, bạn có thể xử lý mụn đầu đen tại nhà hoặc tìm đến các biện pháp điều trị chuyên sâu. Chi tiết từng giải pháp như sau:

6 Phương pháp xử lý mụn đầu đen tại nhà

Với trường hợp mụn đầu đen mức độ nhẹ, mới khởi phát, bạn có thể áp dụng các biện pháp tại nhà như:

1. Làm sạch da đúng cách

Khi mặt nhiều mụn đầu đen, bạn nên chú trọng bước làm sạch da đúng cách. Bạn nên rửa mặt 2 lần/ngày với sữa rửa mặt dịu nhẹ chứa các thành phần làm sạch sâu cho da như Salicylic Acid (BHA) hoặc Glycolic Acid (AHA).

Ngoài ra, bạn cũng đừng quên tẩy tế bào chết định kỳ để giúp da thông thoáng, hạn chế mụn mới hình thành. Nếu chọn tẩy tế bào chết dạng vật lý, bạn nên mua sản phẩm có hạt scrub nhỏ mịn để tránh tổn thương da. Với tẩy da chết hóa học thì ưu tiên sản phẩm có thành phần AHA, BHA, Retinoids,… nhằm làm sạch sâu và giảm dầu thừa.

2. Đắp mặt nạ đất sét

Mụn đầu đen nên đắp mặt nạ gì? Các loại mặt nạ đất sét hoặc than hoạt tính có khả năng hút dầu thừa, làm sạch lỗ chân lông và giảm mụn đầu đen. Đối với những bạn da khô, nên chọn đất sét trắng có dạng hạt mịn giúp giảm lượng dầu thừa mà không làm khô da. Còn da dầu, da hỗn hợp có thể chọn đất sét xanh với tính chất hút dầu thừa mạnh hơn. 

Thời gian đắp mặt nạ đất sét trên da chỉ tối đa là 15 phút/ lần và thực hiện với tần suất là 2 – 3 lần/ tuần. Riêng những bạn da nhạy cảm, dễ nổi mụn hoặc kích ứng chỉ nên đắp mặt nạ từ 1 –  2 tuần/ lần.

Đắp mặt nạ đất sét có tác dụng làm thông thoáng lỗ chân lông và cải thiện tình trạng mụn đầu đen.

3. Xông hơi

Xông hơi là giải pháp giúp loại bỏ chất độc, chất cặn bã trong cơ thể một cách tự nhiên khi thoát mồ hôi nên đây là cách giảm mụn đầu đen hiệu quả. Hơi nóng sẽ giúp lỗ chân lông mở ra, tạo điều kiện cho các bã nhờn, tế bào chết và bụi bẩn nằm sâu dưới lỗ chân lông được đào thải ra ngoài mà không cần tác động vật lý lên chúng.

Bạn có thể xông hơi bằng những nguyên liệu quen thuộc như:

• Chanh và bạc hà: Chanh thái lát thật mỏng, lá bạc hà rửa sạch và cho vào nồi nước đun sôi. Sau đó, đổ nước xông hơi ra 1 cái bát to và đưa mặt vào xông hơi trong 10 phút. Thực hiện xông hơi 2 lần/ tuần để giúp da sạch khỏe hơn.
• Hoa cúc và hoa hồng: Đun nước sôi, sau đó bạn rót ra một cái bát to, rồi cho hoa cúc và hoa hồng vào và xông hơi trong 10 phút. Nên thực hiện từ 2 – 3 lần/ tuần để có hiệu quả trị mụn tốt cũng như giúp tinh thần được thư thái hơn.

4. Sử dụng miếng dán mụn đầu đen

Sau khi xông hơi và đắp mặt nạ, bạn có thể sử dụng miếng dán lột mụn để lấy đi mụn đầu đen. Để thực hiện, bạn dán miếng dán lên vùng da cần xử lý và miết nhẹ để bám chặt. Sau đó, chờ khoảng 3-5 phút cho miếng dán khô hoàn toàn, bạn từ từ lột từ ngoài vào trong, thao tác nhẹ nhàng để tránh gây tổn thương da.

5. Sử dụng sản phẩm không kê đơn

Để giảm mụn đầu đen tại nhà, bạn có thể dùng các sản phẩm không kê đơn chứa Axit Salicylic, Axit Azelaic, Benzoyl Peroxide,… Những thành phần này hỗ trợ ngăn ngừa tắc nghẽn nang lông, tiêu diệt vi khuẩn và cải thiện tình trạng mụn đầu đen hiệu quả.

6. Điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt

Bạn nên xây dựng chế độ ăn uống bổ sung các thực phẩm tốt cho làn da như rau xanh, cá hồi, cá thu, bơ, quả óc chó, hạt hướng dương,… Đồng thời, bạn cũng cần nghỉ ngơi hợp lý, tập thể dục thường xuyên để kiểm soát căng thẳng,… giúp hạn chế mụn mới hình thành.

6 Phương pháp trị mụn đầu đen chuẩn Y khoa

Nếu các phương pháp xử lý tại nhà không mang đến hiệu quả, bạn nên tìm đến các giải pháp điều trị mụn chuẩn y khoa.

1. Dùng thuốc uống bôi đặc trị (kê đơn)

Bạn có thể sử dụng các sản phẩm đặc trị mụn chứa Benzoyl peroxide, Retinoids Adapalene, Axit salicylic, Axit azelaic… Các thành phần này có tác dụng giảm lượng dầu thừa, thúc đẩy sự thay đổi tế bào da, hỗ trợ giảm mụn đầu đen.

Sử dụng các loại thuốc bôi kê đơn là một trong các phương pháp điều trị mụn hiệu quả.

2. Uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Thuốc uống trị mụn thường có cơ chế hoạt động là kiểm soát nhờn, giảm sưng viêm, tiêu cồi và khô nhân mụn, hạn chế tình trạng nhiễm trùng. Isotretinoin thường được chỉ định để làm sạch bã nhờn và giảm lượng dầu thừa, đồng thời ngăn ngừa các nang lông bị tắc, từ đó giảm mụn hiệu quả. Thuốc isotretinoin chỉ được sử dụng trong những trường hợp mụn có đầu đen nghiêm trọng và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.

3. Lấy nhân mụn Y khoa

Phương pháp này giúp loại bỏ nhân mụn đầu đen dễ dàng, thấm hút nhờn nhanh và cải thiện vấn đề da nhanh chóng. Lưu ý bạn không nên tự nặn mụn tại nhà, mà nên đến Phòng khám Da liễu để thực hiện lấy nhân mụn chuẩn Y khoa.

4. Lăn kim

Lăn kim là liệu pháp thay da vi điểm (Micro-needling Therapy), tạo ra các tổn thương có kiểm soát bằng những mũi kim siêu nhỏ, kích thích tăng sinh Collagen và Elastin để tái tạo làn da mới. Khi làn da mới được thay thế, những nhân mụn cũng theo đó được đẩy lên trên và đào thải ra ngoài nhanh hơn.

5. Peel da

Phương pháp sử dụng một số loại axit phủ lên da trong vài phút (thường chứa AHAs và BHAs) để loại bỏ tế bào chết và nhân mụn đầu đen, giúp giảm hẳn tình trạng mụn. Nhưng để đảm bảo an toàn, bạn nên đến cơ sở peel da uy tín để đảm bảo sử dụng đúng liều lượng hợp chất, tránh nguy cơ bỏng da, sẹo vĩnh viễn.

6. Laser

Laser là phương pháp điều trị mụn bằng cách chiếu tia laser trực tiếp lên vùng da bị mụn, giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mụn từ gốc. Đây cũng là kỹ thuật chuyên sâu nên cần được thực hiện tại các cơ sở uy tín để đảm bảo an toàn và hạn chế tổn thương da…

Một số lưu ý cần tránh khi chăm sóc da mụn đầu đen

Trong quá trình chăm sóc làn da có mụn đầu đen tại nhà, bạn KHÔNG NÊN tự ý nặn mụn tại nhà, lạm dụng miếng dán mụn,… Dưới đây là chi tiết từng lưu ý:

• Không nên tự nặn mụn tại nhà: Thói quen tự nặn mụn có thể không đảm bảo vệ sinh, dễ gây viêm nhiễm, đồng thời còn làm tổn thương sâu hơn hoặc nguy cơ để lại thâm sẹo rất cao.
• Không lạm dụng miếng dán lột mụn: Có thể nhiều bạn nghĩ cách loại bỏ mụn đầu đen đơn giản là dùng miếng dán mụn. Tuy nhiên bạn có biết, miếng dán mụn không thể loại bỏ hoàn toàn mụn có đầu đen. Chưa kể, nếu lạm dụng miếng dán mụn có thể khiến bị tổn thương, kích ứng và làm to lỗ chân lông, thậm chí gây sẹo.
• Hạn chế chà xát mạnh lên da: Khi rửa mặt hoặc nặn mụn, nếu thực hiện thao tác quá mạnh, chà xát lên da có thể gây tổn thương vùng da bị mụn, dẫn đến viêm nhiễm và sẹo.
• Không tự ý dùng thuốc trị mụn: Thuốc trị mụn có tác dụng kiểm soát lượng dầu, giảm sự tắc nghẽn nang lông, điều chỉnh sự biệt hoá tế bào sừng. Thế nhưng chúng cũng có thể gây kích ứng làm da khô đỏ rát cho nên bạn nên dùng thuốc bôi dưới sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ để đạt hiệu quả điều trị tốt hơn, tránh làm mụn trầm trọng hơn.

Tham khảo 5 Cách phòng ngừa mụn đầu đen tại nhà

Ngoài tìm hiểu các cách loại bỏ mụn đầu đen, việc chăm sóc da tại nhà và điều chỉnh lối sống cũng rất quan trọng. Sau đây là một số cách ngăn ngừa mụn NÊN thực hiện tại nhà bạn có thể thử áp dụng như sử dụng mặt nạ thiên nhiên, dưỡng ẩm cho da,…

• Sử dụng mặt nạ thiên nhiên: Bên cạnh mặt nạ đất sét, bạn cũng có thể chọn đắp các loại mặt nạ thiên nhiên khác như trà xanh, mật ong, nha đam,… giúp kiểm soát dầu trên da và dưỡng ẩm hiệu quả.
• Dưỡng ẩm cho da: Để đảm bảo đủ ẩm cho da, bạn nên uống nước đầy đủ từ 1.5-2 lít nước/ngày, dùng kem dưỡng ẩm không chứa thành phần bít tắc nang lông và phù hợp với tính chất da, đắp mặt nạ dưỡng ẩm 1-2 lần/tuần tùy tình trạng da,…

Bạn đừng quên bôi kem dưỡng ẩm phù hợp cho da để củng cố hàng rào bảo vệ da tự nhiên, ngăn ngừa mụn đầu đen hình thành.

• Dùng sản phẩm chăm sóc da không chứa dầu: Bạn nên chọn sản phẩm không chứa dầu để tránh gây tắc nghẽn lỗ chân lông – nguyên nhân khiến mụn hình thành.
• Sử dụng kem chống nắng: Việc dùng kem chống nắng là rất cần thiết để bảo vệ da khỏi tác hại từ tia UV có trong ánh mặt trời, hạn chế khả năng gây mụn đầu đen.
• Duy trì các thói quen có lợi cho da: Hạn chế chạm tay lên mặt, thay vỏ gối thường xuyên, làm sạch bề mặt điện thoại,… để giảm nguy cơ vi khuẩn tích tụ gây mụn.

Câu hỏi thường gặp

Về mụn đầu đen, bài viết cũng tổng hợp và giải đáp một số thắc mắc liên quan như sau:

Mụn đầu đen có tự hết không?

Không. Mụn có đầu đen cần được làm sạch đúng cách bằng các phương pháp điều trị và chăm sóc da phù hợp.

Có nên nặn mụn đầu đen không?

Không nên. Việc nặn mụn đầu đen không đúng kỹ thuật có thể làm tổn thương da, khiến vi khuẩn xâm nhập sâu vào da và gây bùng phát mụn nặng hơn. 

Trị mụn đầu đen mất bao lâu?

Thời gian điều trị tùy thuộc vào mức độ mụn và phương pháp áp dụng. Thường mất 4-8 tuần để thấy cải thiện rõ rệt.

Cách trị mụn đầu đen ở mũi như thế nào?

Để trị mụn đầu đen mọc ở mũi mức độ nhẹ, bạn nên làm sạch da đúng cách, dùng thuốc không kê đơn,… Trường hợp mụn trung bình – nặng, bạn cần thăm khám bác sĩ da liễu để có biện pháp điều trị chuyên sâu.

Tại sao mụn đầu đen thường dai dẳng?

Mụn có đầu đen là một dạng mụn không viêm, nhưng lại rất khó loại bỏ hoàn toàn. Mụn thường dai dẳng, dễ tái phát có thể do nhân mụn nằm sâu trong lỗ chân lông, cần có sự tác động từ bên ngoài để loại bỏ. Ngoài ra việc khó kiểm soát cả hai nguyên nhân gây mụn đầu đen nội sinh bên trong và ngoại sinh bên ngoài cũng khiến cho mụn đầu đen dai dẳng.

Để tránh mụn tái phát, bạn duy trì quy trình chăm sóc da đúng cách.

Hy vọng, bài viết giúp bạn hiểu rõ mụn đầu đen là gì và ‘bỏ túi’ những cách loại bỏ mụn đầu đen chuẩn Y khoa, đạt hiệu quả ngay từ ban đầu, không phải tốn quá nhiều thời gian hay công sức. Đừng quên theo dõi những bài viết hữu ích khác tại Kiến thức về da của O2 SKIN, để có cách chăm sóc tốt nhất cho làn da khỏe đẹp rạng ngời!