Chín tình trạng giống mụn, nhưng không phải mụn

Có một số trường hợp mụn xuất hiện vùng mặt, các đặc điểm lâm sàng gần giống với mụn trứng cá nhưng thực chất lại không phải. Đặc biệt trong trường hợp bạn đã thử nhiều phương pháp điều trị nhưng tình trạng không hề có chút đáp ứng nào cả, thậm chí còn trở nên nặng hơn. Lúc đó, bạn cần phải đến gặp bác sĩ da liễu để được chẩn đoán và điều trị hợp lý. Sau đây là một số vấn đề thường gặp mà bạn đọc chú ý:

VIÊM NANG LÔNG

Đây là một tình trạng do nhiễm trùng hoặc không do nhiễm trùng gây viêm tại vị trí các nang lông, tác nhân thường gặp là vi khuẩn tụ cầu vàng. Hướng điều trị: Trong tình huống này, bạn sẽ cần phải sử dụng kháng sinh uống hoặc bôi hoặc một số thuốc điều trị tùy thuộc nguyên nhân mà bác sĩ xác định.

VIÊM NANG LÔNG DO CHỦNG NẤM MEN PITYROSPORUM

Pityrosporum là chủng nấm men thường ký sinh trên da, khi có yếu tố gây rối loạn cân bằng số lượng khuẩn chí trên da thì tác nhân này có thể bùng lên tình trạng mụn, với những biểu hiện gồm các tổn thương dạng sẩn tương tự nhau, có màu da hoặc màu đỏ kích thước nhỏ và các mụn trắng trên mặt, ngực, lưng hoặc rìa chân tóc.

trang 35

Hướng điều trị: Một số loại thuốc

HẠT KÊ/ MỤN ĐÁ (MILIA)

Đây là những tổn thương dạng nang nhỏ xuất hiện trên vùng mặt, thường có màu trắng đục hoặc vàng nhẹ. Nguyên nhân thường đến từ sự bít tắc các tổ chức bã nhờn dưới da.

Hướng điều trị: Cần chú ý các bước chăm sóc da, tránh bít tắc. Có thể bác sĩ sẽ kê cho bạn một số sản phẩm kích thích bong sừng phù hợp và các thủ thuật tương tự như lấy nhân mụn, đốt điện, ni tơ lỏng hoặc laser.

VIÊM DA QUANH MIỆNG

Đây là tình trạng phát ban quanh miệng và đôi khi là quanh các hốc khác như mũi và mắt, biểu hiện bằng các tổn thương dạng sẩn viêm, mụn nước, bong vảy da hoặc da đậm màu, đỏ da tại vị trí tương ứng.

Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng này, phần lớn thường liên quan đến việc sử dụng sản phẩm có chứa corticoid dài ngày.

trang 36

Hướng điều trị: Điều trị nhằm làm giảm các triệu trứng viêm đỏ. Đồng thời ngưng hoặc ngưng dần với các sản phẩm đang sử dụng có chứa corticoid hoặc các chất gây ra tình trạng phát ban hiện tại.

DÀY SỪNG NANG LÔNG

Sự hình thành các nút sừng tại các nang lông (không phải do nhiễm trùng) với các biểu hiện tương tự như da ngỗng, sờ nhám và thô ráp, thường xuất hiện ở vùng má, mặt ngoài cánh tay, mông, đùi... Hướng điều trị: Sử dụng những sản phẩm kích thích bong lớp sừng nhẹ nhàng kèm theo dưỡng ẩm, làm mềm da (như urea, glycolic acid...), hoặc bác sĩ có thể kê đơn với sản phẩm có chứa hydrocorti- sone hay một số loại laser mạch máu để điều trị với một số tình trạng kèm theo tình trạng đỏ da tại vị trí tương ứng.

CHÀM NANG LÔNG

Biểu hiện gồm các sẩn thô, nhám và ngứa nhiều quanh vị trí nang lông và đôi khi rất dễ nhầm lẫn với mụn trứng cá khi quan sát bằng mắt thường.

Hướng điều trị: Chú ý dưỡng ẩm cho da nhiều hơn. Nếu cần, bác sĩ có thể kê thêm kem bôi có chứa corticoid trong một thời gian ngắn, tránh đợt bùng phát viêm ngứa.

trang 37

TRỨNG CÁ ĐỎ

Đây là một bệnh lý viêm, biểu hiện với các tổn thương sẩn đỏ và viêm mủ trên mặt hoặc giãn mạch (nổi gân máu đỏ dưới da vùng mặt), thường xuất hiện ở những người trong độ tuổi trưởng thành. Trứng cá đỏ thường rất dễ nhầm lẫn với mụn trứng cá. Đôi khi, chúng có thể cùng tồn tại với nhau. Tuy nhiên, các tổn thương nhân mụn (đầu đen và đầu trắng) thường không thấy trong trứng cá đỏ.

Cho đến nay, cơ chế bệnh sinh gây ra trứng cá đỏ vẫn chưa được biết một cách tường tận. Một số giả thuyết cho thấy mụn trứng cá đỏ có liên quan đến ký sinh trùng demodex, đáp ứng miễn dịch bất thường, các yếu tố làm phá vỡ hàng rào cấu trúc da, corticoid, hoặc yếu tố gia đình.

Hướng điều trị: Điều trị nhằm làm giảm, kiểm soát triệu chứng như làm dịu da, giảm đỏ da, giảm viêm và điều trị các tình trạng giãn mạch máu đi kèm. Một số loại thuốc bôi có thể được Bác sĩ lựa chọn điều trị cho tình trạng này như các sản phẩm metronidazole bôi tại chỗ, azelaic acid, sodium sulfacetamide hoặc sulfur và doxycycline viên uống liều thấp, hoặc thậm chí là sử dụng laser để điều trị các vấn đề liên quan mạch máu (KTP laser hoặc VBeam laser). Bên cạnh đó, cần điều chỉnh lại những yếu tố môi trường thường gây khởi phát hoặc làm nặng thêm cho tình trạng bệnh như nhiệt nóng, thức ăn cay, rượu bia…

trang 38

Chăm sóc da bị trứng cá đỏ có nhiều điểm tương đồng với vấn đề viêm da do corticoid. Bạn đọc có thể tìm hiểu thêm ở mục “Chăm sóc và phục hồi tình trạng viêm da do corticoid” trong phần VI của cuốn sách.

TRỨNG CÁ SẸO LỒI VÙNG GÁY (AKN)

Thường gặp ở nam giới chủng tộc da đen với vị trí điển hình trên vùng mặt, sau cổ. Biểu hiện ban đầu là các sẩn có màu da hoặc viêm đỏ, sau đó chuyển thành dạng sẹo lồi. Hướng điều trị: Điều trị nhắm tới việc giải quyết tình trạng viêm càng nhanh càng tốt, có thể cần sử dụng đến steroid để tiêm vào các sẹo hình thành để làm dẹt chúng xuống.

TĂNG SẢN TUYẾN BÃ NHỜN

Thường xuất hiện ở vùng trán và mũi. Nguyên nhân là sự quá phát (phì đại) của các tuyến bã nhờn trên da, biểu hiện với các sẩn, nốt màu hơi vàng và bản thân nó không tự biến mất được.

Hướng điều trị: Bác sĩ có thể sử dụng máy đốt điện, laser CO₂, liệu pháp quang động lực (PDT) để cải thiện tình trạng cho bạn. Bên cạnh đó, một số sản phẩm thuốc bôi, thuốc uống cũng có thể giúp ích cho điều trị.