Chăm sóc và phục hồi tình trạng viêm da do corticoid

Chủ đề về corticoid gần như chưa bao giờ đi đến hồi kết. Trên thực tế, ở một mức độ cho phép, corticoid có thể làm corticoid dịu các triệu chứng viêm. Tuy nhiên, corticoid khi được dùng không đúng chỉ định đường mỹ phẩm bôi da.

4.1. NGUYÊN NHÂN GÂY VIÊM DA DO CORTICOID

Tình trạng viêm da do corticoid phần lớn liên quan đến tình trạng sử dụng mỹ phẩm tràn lan, không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, trong đó có chứa corticoid.

• Người sử dụng muốn đẩy nhanh “hiệu quả” làm trắng da, giảm mụn nên mặc sức sử dụng đủ các loại mỹ phẩm trôi nổi bất cứ khi nào có thể.
• Sản phẩm điều trị mụn, kem trắng da trôi nổi, ẩn náu các chất giảm mụn viêm, làm sáng da "hiệu quả", “cấp tốc”.
• Tự ý sử dụng thuốc có chứa corticoid theo toa cũ của bác sĩ quá thời gian chỉ định (sử dụng trong thời gian dài mà không tái khám).

trang 169

4.2. NHẬN BIẾT DẤU HIỆU VIÊM DA DO CORTICOID

Khi sử dụng sản phẩm làm đẹp chứa corticoid, da sẽ đẹp lên nhanh chóng nhưng khi ngưng sử dụng sẽ bị nổi ban đỏ, mụn trứng cá đơn dạng, teo da, trứng cá đỏ do steroid, giãn mạch, viêm da quanh miệng, rạn da. Đây là triệu chứng “nghiện” corticoid bôi tại chỗ hay viêm da do corticoid.

Mặt là nơi thường chịu ảnh hưởng nhiều nhất do các tình trạng trên. Biểu hiện thường xảy ra từ tuần thứ 2 đến tuần thứ 4 sau khi ngừng hẳn việc sử dụng kem có chứa corticoid.

4.3. “CAI NGHIỆN” CORTICOID NHƯ THẾ NÀO?

Nếu da có những dấu hiệu của dị ứng corticoid ở mức độ nhẹ hãy ngưng sử dụng sản phẩm và đến bác sĩ da liễu kiểm tra tình trạng. Đối với trường hợp tai biến nặng, việc ngưng sử dụng sản phẩm đột ngột có thể sẽ gây tình trạng khó chịu do lệ thuộc. Vì vậy, hãy hỏi ý kiến bác sĩ của bạn để được tư vấn và lựa chọn phương pháp thích hợp cho từng tình trạng cụ thể.

trang 170

Bác sĩ có thể sẽ đưa ra một số giải pháp nhằm giải quyết những tình trạng đi kèm (nếu có như nhiễm trùng, nấm, vi khuẩn...), giảm viêm, đỏ, phục hồi lại độ dày của da bằng một số sản phẩm thuốc uống, kem bôi hoặc phương pháp trị liệu như: Điện di dưỡng chất, mesotherapy, ánh sáng sinh học, PRP - công nghệ sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu để điều trị các vấn đề về da...

Ngoài ra, bạn cũng cần lưu ý những điều sau:

• Tránh những yếu tố làm gia tăng tình trạng đỏ da, kích ứng da: Nắng, nóng, môi trường khói bụi, ô nhiễm, ẩm mốc... Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho da được phục hồi.
• Tối ưu lại môi trường sống, sinh hoạt, chế độ ăn uống...: Bổ sung đủ nước, tăng khẩu phần rau xanh, trái cây giàu chất chống oxy hóa. Một chế độ sinh hoạt khoa học, khỏe mạnh là điều kiện cần có cho hành trình "cai nghiện" corticoid hiệu quả.

4.4. NHỮNG LƯU Ý GIÚP LÀM GIẢM TÌNH TRẠNG MỤN BÙNG PHÁT DO CORTICOID

Những lưu ý giúp làm giảm tình trạng mụn bùng phát do corticoid:

• Cần chú ý tất cả những điều dành cho da nhạy cảm: (đã được đề cập trong mục “Những nguyên tắc chăm sóc da nhạy cảm bị mụn”).
• Hạn chế tối đa tác động của ánh nắng mặt trời lên da: Thoa kem chống nắng, đội mũ rộng vành. Nên chọn sản phẩm có chỉ số SPF lớn hơn 30, không chứa hương liệu và có chứa các thành phần khoáng như kẽm: Oxide, titanium dioxide.

trang 171

• Hạn chế stress: Stress có thể làm tình trạng phát ban mụn trứng cá do corticoid trở nên nặng nề hơn.
• Tránh để bị nóng quá mức: Không tắm nước nóng, không ngồi quá gần lò sưởi, bếp lửa và các nguồn sinh nhiệt khác, hạn chế nhiệt lượng mang lại từ các đồ uống. Hãy mặc quần áo thoáng mát, uống nước mát…
• Loại bỏ các thức ăn, đồ uống cay nóng: Tình trạng có thể nặng lên sau khi tiếp xúc với rượu, đặc biệt là rượu vang đỏ và các thực phẩm cay nóng.
• Lựa chọn cẩn thận những sản phẩm chăm sóc da và tóc: Tránh sử dụng sản phẩm chứa các thành phần menthol, camphor và sodium lauryl sulfate. Ngưng dùng nếu da có cảm giác châm chích, bỏng rát, hoặc ngứa, khô và bong vảy.
• Chọn sản phẩm dưỡng da phù hợp: Thoa dưỡng ẩm không có hương liệu, nhẹ dịu lên da. Không sử dụng các chất làm se khít lỗ chân lông hoặc các toner.
• Hạn chế trang điểm: Nếu có thể, hãy ngưng bôi bất kỳ mỹ phẩm nào lên da. Trong trường hợp bắt buộc phải trang điểm hãy sử dụng các sản phẩm dạng lỏng, nhẹ, tránh các sản phẩm chống nước hoặc có dạng đặc.
• Kiểm tra lại các loại thuốc bạn đang sử dụng: Cần hỏi ý kiến bác sĩ kê toa để chắc chắn rằng thuốc được kê và thuốc bạn đang sử dụng sẽ không làm nặng thêm tình trạng mụn của bạn.

4.5. NHỮNG LOẠI THUỐC CÓ THỂ LÀM NẶNG THÊM TÌNH TRẠNG VIÊM DA DO CORTICOID

Tình trạng viêm da do corticoid có thể trở nên nặng hơn với các biểu hiện gia tăng tình trạng đỏ da nếu sử dụng các loại thuốc sau: Điều trị huyết áp cao, thuốc tim mạch, chống trầm cảm, đau nửa đầu, vitamin B3…

Vì vậy, nếu bạn đang hoặc sẽ được điều trị với bất kỳ thuốc hoặc thực phẩm chức năng nào, hãy trao đổi kỹ với bác sĩ đang điều trị cho bạn để được lựa chọn phương án tối ưu nhất. Không tự ý ngưng hoặc thêm bớt thuốc khi chưa được sự đồng ý của bác sĩ.