Thức ăn nào gây mụn

“Hãy làm cho thức ăn trở thành thuốc và để cho thuốc trở thành thức ăn của bạn”.

• Hippocrates (*) -

Việc bổ sung thực phẩm phù hợp luôn là yếu tố nền tảng để duy trì một cơ thể khỏe mạnh. Đối với làn da cũng không ngoại lệ. Một chế độ ăn cân đối, đảm bảo sức khỏe là lựa chọn thích hợp dành cho những ai đang gặp phải vấn đề về mụn.

5.1. NHÓM THỨC ĂN GÓP PHẦN HÌNH THÀNH VÀ LÀM NẶNG THÊM TÌNH TRẠNG MỤN TRỨNG CÁ

Nghiên cứu chỉ ra rằng một số thức ăn có liên quan đến việc khởi phát mụn và làm nặng tình trạng mụn, chủ yếu tập trung vào ba nhóm chính:

• CÁC THỨC ĂN CÓ CHỈ SỐ ĐƯỜNG CAO (thường được gọi là thức ăn ngọt, giàu carbohydrate) như bột mì nguyên chất và những sản phẩm từ bột mì như bánh mì trắng, bánh quy, bánh kem cùng với khoai tây trắng và gạo (không phải loại basmati).

(*) Hippocrates được xem là cha đẻ của nền y học và là người thầy thuốc vĩ đại nhất lịch sử thời

trang 62

SỮA, CÁC SẢN PHẨM TỪ

SỮA (đặc biệt là sữa tách béo - skim milk).

• CÁC CHẤT BÉO BÃO HÒA: Gồm có chất béo chuyển hóa, cũng như các loại thiếu hụt acid béo omega-3.

5.2. HIỂU THẾ NÀO VỀ THỨC ĂN NGỌT TRONG CHẾ ĐỘ ĂN CHO MỤN TRỨNG CÁ?

Chỉ số đường GI (glycemic index) là chỉ số số xác định sự hấp thu lượng đường và các carbohydrate từ thức ăn vào máu, dẫn đến cảm giác no ngay lập tức. Các nhóm thức ăn được chứng minh có chỉ số GI cao sẽ dễ có nguy cơ tăng mụn trứng cá và ngược lại.

Lý giải cho điều này, sau khi ăn, đường sẽ được hấp thu nhanh vào máu gây giải phóng insulin, được gọi là IGF-1, kích thích cơ thể sản xuất ra một loại chất nhờn tự nhiên trên da, đồng thời thúc đẩy cơ thể tăng sản xuất hormone androgen - vốn có khả năng kích thích các tuyến tiết bã nhờn trên da và “kích hoạt” mụn trứng cá.

Hãy cân bằng lại lượng calo đưa vào cơ thể và hạn chế lại các thực phẩm chức năng như: carbohydrate, sữa, viên uống bổ sung protein, chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và các sản phẩm có chỉ số GI cao khác.

trang 63

Hãy tham khảo bảng phân loại GI của một số thực phẩm sau đây để lựa chọn cho mình một chế độ ăn phù hợp nhất.

BẢNG PHÂN LOẠI THỰC PHẨM THEO CHỈ SỐ GI CỦA HIỆP HỘI ĐÁI THÁO ĐƯỜNG CANADA 2013

(*) Cà rốt thường cung cấp ít hơn 15g carbohydrate mỗi khẩu phần nên có thể được lựa chọn

trang 64

Mặc dù cho đến nay đã có những bằng chứng khoa học cho thấy mối liên quan giữa các thức ăn có chỉ số GI cao và khả năng sinh mụn. Tuy nhiên, vẫn chưa có một con số cụ thể nào về GI được thống nhất chung cho đến hiện nay. Chúng tôi chỉ đưa ra lời khuyên cho một chế độ ăn cân đối và có thể thay thế những thức ăn có chỉ số GI cao sang nhóm thấp hơn mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng khỏe mạnh. Ví dụ như:

• Nên ăn bánh mì nâu thay vì bánh mì trắng.
• Nên ăn gạo lứt thay vì gạo dẻo, gạo nếp...
• Nên ăn trái cây thay vì uống nước trái cây.
• Nên tránh những đồ uống có ga và bia.
• Nên ăn những thức ăn tươi sống thay vì đồ đóng hộp.
• Nên ăn nhẹ bằng các loại hạt rang, đậu nành thay vì bánh quy, khoai tây chiên, bánh ngọt…

5.3. TẠI SAO PHẢI KIÊNG UỐNG SỮA BÒ KHI BỊ MỤN TRỨNG CÁ?

Thực tế ngày càng có nhiều nghiên cứu mới chỉ ra mối liên hệ giữa mụn trứng cá và việc sử dụng các sản phẩm từ sữa động vật (đặc biệt là sữa tách béo). Đó là do sự có mặt của các hormone (hormone androgen và hormone tăng trưởng IGF-1) cùng phân tử có hoạt tính sinh học bên trong sữa - nguyên nhân chính làm tăng hoạt động của tuyến bã nhờn, làm khởi phát hoặc làm mụn nặng hormone.

trang 65

Và bạn cần biết rằng sữa khi đó không chỉ là những sản phẩm của chính con bò mà bao gồm cả thuốc dạng hormone cũng được đi ra theo sữa. Đặc biệt hơn, sữa được lấy ra từ những con bò đang mang thai thì lượng hormone được tiết qua sữa cũng cao hơn nhiều lần so với thông thường. Vì thế, nếu có thể hãy hạn chế sử dụng các sản phẩm từ sữa động vật, ít nhất là cho đến khi hết mụn.

CÓ NÊN NGỪNG UỐNG SỮA ĐỂ KIỂM SOÁT MỤN TRỨNG CÁ KHÔNG?

Đây không hẳn là ý kiến hay, tuy nhiên bạn hoàn toàn có thể kiểm soát chúng bằng cách:

• Sử dụng biện pháp thay thế: Đối với các bạn nữ, hãy cân nhắc sử dụng những sản phẩm thực vật (sữa đậu nành, macca, óc chó, dừa, cây gai dầu…) thay vì sữa động vật.
• Có thể cắt giảm khẩu phần sữa thay vì từ bỏ hẳn để đảm bảo cho sự phát triển của cơ thể trong giai đoạn dậy thì.
• Áp dụng chế độ ăn “zero-milk”.

Đừng quá lo lắng về việc không sử dụng sữa trong giai đoạn dậy thì sẽ khiến cơ thể kém phát triển về chiều cao, bởi chúng ta còn rất nhiều giải pháp thay thế. Hãy tăng cường bổ sung các thực phẩm khác giàu yếu tố khoáng chất, protein... kết hợp những bài tập thể dục đều đặn, hợp lý để đảm bảo cơ thể được phát triển toàn diện.

5.4. CHOCOLATE CÓ GÂY MỤN TRỨNG CÁ KHÔNG?

Trên thực tế, cacao (nguyên liệu chính làm nên chocolate) không liên quan đến mụn. Tuy nhiên, vì một số thành phần đặc biệt mà chocolate trở thành thủ phạm liên quan trực tiếp đến sự hình thành của mụn trứng cá (có chỉ số GI cao, chất béo thực vật, hydro hóa, sữa…). Vì vậy, hãy hạn chế ăn chocolate, ít nhất là cho đến khi hết mụn.

trang 66

5.5. ÁP DỤNG MÔ HÌNH ĂN KIÊNG CHO NGƯỜI BỊ MỤN NHƯ THẾ NÀO?

Nếu bạn nghi ngờ rằng mụn của mình bùng phát do sữa, bạn có thể thử chế độ ăn kiêng bằng cách cắt hoàn toàn sữa ra khỏi chế độ ăn và xem phản ứng của làn da.

MÔ HÌNH ĂN KIÊNG CHO NGƯỜI BỊ MỤN (PALEOLITHIC DIET):

• Chế độ ăn chứa nhiều rau củ quả: Củ cải trắng, củ cải vàng (trừ khoai tây và củ cải đường), trái cây có chỉ số GI thấp (táo, mơ, cam, bưởi…)
• Thức ăn giàu acid béo omega-3: Các loại hạt macca, óc chó, hạnh nhân (trừ ngũ cốc, hạt điều và họ tương tự), dầu canola, dầu đậu nành, cá, trứng…

trang 67

• Thức ăn giàu kẽm: Lúa mì, rau spinach, bí ngô, hạt bí, nấm...
• Thực phẩm giàu vitamin A: Các loại rau có lá màu xanh đậm, mơ khô, dưa đỏ, ớt chuông… Tuy nhiên, cần hạn chế khi bạn đang sử dụng liệu trình uống với isotretinoin (thuốc uống trị mụn trứng cá thuộc nhóm retinoid ).(*)

Ngoài ra, bạn có thể tham khảo chế độ ăn “zero-milk” thông qua ba giai đoạn sau đây:

Hạn chế toàn bộ các sản phẩm từ sữa động vật trong khoảng 6 tháng, kết hợp với việc trị liệu kèm theo thuốc bôi, uống, chế độ chăm sóc da... để giảm thiểu sự xuất hiện nhân mụn mới. pha tiết chế hoàn toàn

Có thể kéo dài đến những năm đầu 20 tuổi. Tốt nhất là vẫn không sử dụng sữa động vật hoặc các sản phẩm từ nó. Một số trường hợp có thể pha duy trì dùng một lượng nhỏ mỗi tuần.

Sau khi kết thúc giai đoạn 2 ở trên. Tùy thuộc vào ngưỡng nhạy cảm của từng người mà khi sử dụng lại sữa thì có một số người không gặp phải pha tái sử dụng thận trọng vấn đề nào.

(*) Mặc dù, theo một số tài liệu, không có tương kỵ của isotretinoin với các thức ăn giàu vitamin A, beta carotene nhưng nhiều trường hợp khi sử dụng quá nhiều những thực phẩm này sẽ làm tăng nguy cơ độc tính của thuốc hoặc khó kiểm soát liều thuốc. Vì thế, nhiều bác sĩ sẽ lưu ý không sử dụng quá nhiều các thực phẩm giàu vitamin A hoặc viên uống vitamin A đi kèm.