Các giai đoạn của quá trình điều trị

Các phương pháp điều trị mụn trứng cá khác nhau nhắm vào nguyên nhân khác nhau trong quá trình gây bệnh của mụn trứng cá, từ việc chống lại androgen và giảm sản xuất bã nhờn để ngăn ngừa tắc nghẽn nang lông, giảm sự tăng sinh của P.acnes và giảm viêm. Theo đề xuất mới nhất của AAD (Viện Hàn lâm Da liễu Hoa Kỳ) 2016 và diễn đàn Da liễu châu Âu S3, có hai giai đoạn trong việc tiếp cận điều trị mụn: giai đoạn điều trị tấn công và giai đoạn duy trì.

trang 90

Tuy chưa có sự đồng thuận cho một định nghĩa chính xác với cả hai giai đoạn nói trên, nhưng ở phạm vi bài viết này, chúng tôi sẽ tạm thời giới thiệu các khái niệm được sử dụng rộng rãi nhất trong thời điểm hiện tại.

3.1. GIAI ĐOẠN TẤN CÔNG (CẤP)

Mụn trứng cá được gây nên bởi một phải tấn công nó từ nhiều góc độ nhằm mục đích tiêu diệt vi khuẩn gây mụn, giảm nhờn và các triệu chứng viêm đỏ, sưng đau của mụn, đây là giai đoạn cấp của bệnh.

BIỆN PHÁP TIẾP CẬN: Thường sử dụng cả biện pháp bôi tại chỗ hoặc kháng sinh uống. Isotretinoin uống (OI) như là thuốc dành cho những trường hợp mụn sẩn viêm mủ hoặc nang, cục, mụn trứng cá ác tính, mụn trứng cá mức độ vừa nhưng đề kháng với thuốc thông thường hoặc những tình trạng mụn gây sẹo xấu, ảnh hưởng nhiều đến tâm lý người bệnh. Thuốc này phải do bác sĩ thăm khám trực tiếp chỉ định. (Xem thông tin chi tiết về isotretinoin tại mục 5.4. "Điều trị bằng isotretinoin" tại trang 111).

Chế độ chăm sóc da trong giai đoạn này cũng có những điểm khác biệt so với thời điểm sau đó. Bạn có thể xem trong mục “Những nguyên tắc chung trong chăm sóc da nhờn mụn” được đề cập trong phần sau của cuốn sách.

trang 91

THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ TẤN CÔNG: Thường kéo dài khoảng 3 tháng đầu (với các bệnh nhân không sử dụng OI và 6-9 tháng với các bệnh nhân sử dụng OI).

Thời gian điều trị tấn công

Sự khác nhau về thời gian thường liên quan đến mức độ nặng nhẹ, các yếu tố tác động lên mụn, dung nạp hoặc đề kháng với thuốc. Sự khác biệt này cũng khiến cho liệu trình được lựa chọn cũng có nhiều khác biệt và do đó thời gian điều trị cũng khác nhau.

2.2. GIAI ĐOẠN DUY TRÌ

Khi giai đoạn tấn công đã mang lại những cải thiện nhất định, giai đoạn điều trị duy trì sẽ được tiếp tục bằng việc sử dụng các thuốc trị liệu thích hợp để đảm bảo đến khi da hết mụn.

BIỆN PHÁP TIẾP CẬN: Các retinoid bôi tại chỗ (adapalene 0,1% hoặc tazarotene 0,1% với azelaic acid 15% hoặc 20%) là một lựa chọn đầu tay dành cho liệu trình duy trì. Kháng sinh bôi hoặc uống lại không được khuyến cáo sử dụng trong giai đoạn này.

Với những trường hợp mụn viêm tăng nặng trước kỳ hành kinh, liệu trình duy trì đều đặn sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng này.

trang 92

Ngoài ra, một số liệu trình chăm sóc da và liệu trình trị liệu không dùng thuốc cũng có thể được bác sĩ chỉ định dành cho bạn.

THỜI GIAN ĐIỀU TRỊ DUY TRÌ: Thường không nhất quán, có thể kéo dài vài năm và được tiếp cận sau khoảng thời gian 3-9 tháng (tùy theo bệnh nhân có sử dụng OI trước đó hay không) của giai đoạn điều trị tấn công.

Giai đoạn tấn công Giai đoạn duy trì tháng

0 tháng 3 tháng 6 tháng 9 tháng

Thời gian điều trị duy trì

Thời gian điều trị duy trì phụ thuộc vào các yếu tố như: Tính hiệu quả, độ dung nạp, tính tuân thủ điều trị và đặc điểm tình trạng mụn ở mỗi người.

Trong thời gian đầu của giai đoạn duy trì, bạn cần quay trở lại tái khám mỗi 4-6 tuần để bác sĩ đánh giá lại tình trạng da (khô da, độ nhờn, kích ứng và những biến chứng có thể xảy ra), khả năng dung nạp và theo đuổi được liệu trình điều trị duy trì. Khi da có đáp ứng tốt với liệu trình điều trị và chăm sóc da, bạn vẫn cần tái khám và được đánh giá lại mỗi 6 tháng hoặc khi cần điều chỉnh lại sản phẩm sử dụng.